Een doorgeslagen familiecultuur?
Onlangs werkte ik met een managementteam van een school waar we een prikkelende vraag onderzochten: Is onze familiecultuur aan het doorslaan?
De aanleiding? Deze schoolleiders werden steeds vaker verrast door situaties waar ze geen weet van hadden. Niet omdat ze alles willen controleren, integendeel. De school kent een cultuur van veel eigenaarschap, waarin docenten veel ruimte krijgen. Maar de vraag rees: Is die ruimte inmiddels te groot geworden?
Het rooster
Een treffend voorbeeld: het rooster. Eind mei was het nog sluitend en gunstig voor leerlingen. Maar bij de start van het nieuwe schooljaar bleek het een gatenkaas. De schoolleiding erkende hun rol hierin. Collega’s kwamen soms ontredderd aankloppen, waarna het rooster voor hen werd aangepast. De roostermaker hield zelfs wijzigingen achter, wetend dat de leiding ze toch zou terugdraaien. Het scheelde hem werk.
Uit balans
Maar de eisen van docenten werden steeds groter: lesgeven vanaf half tien, tot uiterlijk twee uur, alles in twee dagen, tussendoor kunnen zwemmen. De balans tussen persoonlijke voorkeuren en de kerntaak van de school, goed onderwijs voor leerlingen, raakt steeds meer zoek.
Toen dit inzicht eenmaal op tafel lag, volgden de voorbeelden elkaar in rap tempo op. Een aanhanger van school vol kano’s voor een weekendje Ardennen, kinderfeestjes in de gymzaal, eigenstandig het lokaal roze verven, leenfietsen voor een stadsbezoek, een camper op de parkeerplek. En dan hebben we het nog niet gehad over de tosti-ijzers en het arsenaal aan koffiezetapparaten die in het gebouw te vinden zijn.
Leiderschapsles
Een warme cultuur is waardevol. Maar zodra persoonlijke wensen structureel boven de kerntaak komen te staan, is het tijd om de balans te herzien. Dan moet de ordening worden hersteld.
Bij een heldere ordening is duidelijk wie of wat voorrang heeft. In een doorgeslagen familiecultuur ga je als leidinggevende weer de organisatiebelangen vooropstellen. Dat betekent vanzelfsprekendheden aankaarten, grenzen stellen en nee verkopen.
Verwacht gemopper over verzakelijking, weersta de verleiding om mee te doen en wees niet verrast als medewerkers minder loyaal worden.